แบ่งแนวคิดการแก้ปัญหาจราจร ออกเป็น 3 แนวทาง เพื่อให้สามารถรองรับการพัฒนาพื้นที่ในอนาคต และผลกระทบจากการ เปลี่ยนแปลงต่อคนในพื้นที่ต้องเป็นที่ยอมรับ ครอบคลุม 3 องค์ประกอบด้านจราจร คือ ผู้ขับขี่ ยานพาหนะ และถนน ดังนี้



แนวทางการแก้ไขปัญหาในระยะเร่งด่วน จะพิจารณาภายใต้เงื่อนไขสำคัญ คือ ใช้พื้นที่เขตทางเต็มประสิทธิภาพ สามารถ นำไปปฏิบัติ และแก้ไขปัญหาได้จริงภายในกรอบเวลาที่จำกัด โดยจะพิจารณาในเรื่องของการปรับปรุงกายภาพเบื้องต้น ได้แก่ การขยายผิวจราจร การติดตั้งหรือปรับปรุงระบบสัญญาณไฟจราจร การติดตั้งป้ายจราจรต่าง ๆ การปรับวงเลี้ยว การปรับเกาะกลาง การปรับปรุงระบบและอาคารระบายน้ำ รวมถึงการบริหารจัดการด้านจราจร หมายถึง การเพิ่มประสิทธิภาพของจุดปัญหา โดยการบริหารจัดการอุปกรณ์ด้านจราจร ควบคุมพฤติกรรมผู้ขับขี่ และบังคับใช้กฎหมาย เช่น การปรับรอบสัญญาณไฟจราจร การจัดความสมดุลของช่องทางจราจร ห้ามเลี้ยว ห้ามจอด เป็นต้น


แนวทางการแก้ไขปัญหาในระยะยาว จะพิจารณาภายใต้เงื่อนไขสำคัญ คือ การแก้ไขปัญหาด้านจราจรอย่างเต็มประสิทธิภาพ ทั้งทางด้านวิศวกรรม ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม และมีความเหมาะสมทางเศรษฐศาสตร์ โดยจะพิจารณาในเรื่องของการก่อสร้าง ขนาดใหญ่ ได้แก่ การก่อสร้างเพิ่มช่องจราจร การก่อสร้างสะพานและทางแยกต่างระดับ การก่อสร้างทางลอด/อุโมงค์ การก่อสร้าง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของทางหลวง การปรับปรุงจุดกลับรถต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นการเปิด/ปิด การย้าย หรือ การก่อสร้างสะพาน กลับรถเกือกม้า









การวิเคราะห์แนวทางแก้ไขปัญหาจราจร มีเป้าหมายเพื่อหาวิธีการแก้ไขที่เหมาะสมตามหลักวิชาการ โดยบูรณาการแนวทาง จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อเพิ่มความคล่องตัว ประสิทธิภาพ และความปลอดภัยของโครงข่ายทางหลวงให้รองรับปริมาณจราจรในปัจจุบันและอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน โดยมีขั้นตอนหลัก ดังนี้

การวิเคราะห์และกำหนดขอบเขตปัญหา
การวิเคราะห์และกำหนดขอบเขตปัญหาจะต้องพิจารณาหาสาเหตุจากการตรวจสอบโครงข่าย ข้อมูลการร้องเรียน รวมถึง ข้อมูลจากหน่วยงานในพื้นที่ และการคัดกรองปัญหาด้านการจราจรจากดัชนีติดขัดของฐานข้อมูลสารสนเทศ (Google Traffif x Live) พร้อมกับการลงพื้นที่สังเกตการบริเวณพื้นที่ศึกษา เป็นต้น
สำหรับการวิเคราะห์และประเมินสภาพการจราจรตามหลักวิชาการของ Highway Capacity Manual (HCM 2016) เป็นแนวทางมาตรฐานที่ใช้ในการประเมินสภาพการจราจรของถนนและโครงข่าย ซึ่งทราบถึงผลการวิเคราะห์สภาพการจราจร อาทิ ความจุถนน (Capacity Analysis) ที่สามารถรองรับปริมาณการจราจรได้ในเงื่อนไขต่าง ๆ ระดับการให้บริการ (Level of Service, LOS) เวลาหน่วงและความล่าช้า (Delay Analysis) ซึ่งจะสามารถระบุปัญหาจราจร รวมถึงขอบเขตของการแก้ไขปัญหา

การสำรวจและรวบรวมข้อมูล
การสำรวจและรวบรวมข้อมูลจะต้องทำการสำรวจกายภาพของพื้นที่ในปัจจุบัน และข้อมูลด้านการจราจรให้เพียงพอสำหรับ การวิเคราะห์แนวทางแก้ไขปัญหาจราจร จะประกอบไปด้วย การสำรวจภาพถ่ายทางอากาศ การสำรวจปริมาณจราจรบนช่วงถนน (Mid – Block Classified Count Survey), การสำรวจปริมาณจราจรบริเวณทางแยก (Turning Movement Count), การสำรวจ จุดต้นทาง - ปลายทาง (Origin – Destination Survey) และการสำรวจระยะเวลาเดินทาง (Travel Time Survey)

การออกแบบวิธีการแก้ไขปัญหา
การออกแบบวิธีการแก้ไขปัญหาจะนำข้อมูลจากการสำรวจและรวบรวมข้อมูลมาจัดทำแบบจำลองการจราจรเพื่อจำลอง สถานการณ์จราจรปัจจุบัน จากนั้นออกแบบทางแก้ไข เช่น การปรับปรุงรอบสัญญาณไฟจราจรแบบตอบสนองต่อปริมาณรถ การปรับปรุงเรขาคณิตของทางแยก หรือการเพิ่มช่องทางเลี้ยวขวาเฉพาะ เป็นต้น โดยพื้นที่ศึกษาโครงการที่ไม่สามารถแก้ไขได้ด้วย โครงการระยะสั้น จะพิจารณาความเป็นไปได้ในการสร้างทางลอดหรือทางยกระดับรวมถึงการก่อสร้างทางเลี่ยงเมืองใหม่ ซึ่งเป็น โครงการระยะยาว เพื่อลดความล่าช้า เพิ่มประสิทธิภาพของโครงข่าย และเพิ่มความปลอดภัย

การทดสอบและประเมินผล
การทดสอบและประเมินประสิทธิภาพของวิธีการแก้ไขปัญหา โดยจัดทำแบบจำลองการจราจร เพื่อศึกษาแนวทาง แก้ไขปัญหาก่อนการดำเนินการจริง และใช้เป็นเครื่องมือในการตรวจสอบทางเลือกต่าง ๆ เพื่อให้ได้แนวทางแก้ไขปัญหา ที่เหมาะสม โดยจะทำการเปรียบเทียบระหว่างก่อนปรับปรุงและหลังปรับปรุงของพื้นที่ศึกษาโครงการด้วยดัชนีชี้วัด ประสิทธิภาพของจุดปัญหาจราจร

ดัชนีตัวชี้วัดประสิทธิภาพจุดปัญหาจราจร


การนำเสนอผลการศึกษา
การนำเสนอผลการศึกษาจะประกอบด้วย แนวคิด ขั้นตอนการดำเนินงาน ผลการศึกษา และข้อเสนอแนะสำหรับการพัฒนา ในอนาคต โดยนำเสนอและรับทราบข้อคิดเห็นและข้อมูลต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการแก้ไขปัญหาจราจร จากหน่วยงานในสังกัด กรมทางหลวง และหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องในพื้นที่โครงการ
การศึกษาด้านวิศวกรรมและการจัดทำแบบเบื้องต้น (Conceptual Design)
การศึกษาด้านวิศวกรรมจะประกอบไปด้วย การวิเคราะห์แนวทางแก้ไขปัญหาจราจรซึ่งจะพิจารณาร่วมกับการศึกษาด้านจราจร การดำเนินการสำรวจจัดทำแผนที่หรือภาพถ่ายทางอากาศเพื่อให้ได้ข้อมูลกายภาพของพื้นที่โครงการ การรวบรวมข้อมูลโครงสร้าง ชั้นทาง ข้อมูลระบายน้ำ (กรณีมีปัญหาน้ำท่วม) และอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อใช้ประกอบการจัดทำแบบเบื้องต้น (Conceptual Design) และประเมินวงเงินลงทุนเบื้องต้น